"Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği" Resmi Gazetede Yayımlandı.



Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yeniden yapılacak, değiştirilecek, büyütülecek resmi ve özel tüm binaların ve bina türü yapıların tamamının veya bölümlerinin deprem etkisi altında tasarımı ve yapımı ile mevcut binaların deprem etkisi altındaki performanslarının değerlendirilmesi ve güçlendirilmesi için gerekli kuralları ve minimum koşulları belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanunun 3 üncü maddesi ile 29/5/2009 tarihli ve 5902 sayılı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 12 nci ve 17 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Uygulanacak esaslar

MADDE 3 – (1) Deprem etkisi altında binaların tasarımı için bu Yönetmeliğin ekinde yer alan esaslar uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 4 – (1) 6/3/2007 tarihli ve 26454 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 5 – (1) Bu Yönetmelik 1/1/2019 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

"Deprem Etkisi Altında Binaların Tasarımı İçin Esaslar" makalesine ulaşmak için tıklayın.

Kirişsiz Döşeme Sistemine ait maddeleri sizin için derledik.

4.3.4.4 – Sadece kirişsiz döşemeleri içeren taşıyıcı sistemlerde, deprem etkilerinin tamamıbetonarme binalarda süneklik düzeyi yüksek bağ kirişli (boşluklu) ve/veya boşluksuz perdeler  veya süneklik düzeyi sınırlı boşluksuz perdeler tarafından karşılanacaktır (Tablo 4.1’de A12,A13 ve A32 taşıyıcı sistemleri). Çelik binalarda ise süneklik düzeyi yüksek merkezi ve/veyadışmerkez çaprazlı veya burkulması önlenmiş çaprazlı çerçeveler veya süneklik düzeyi sınırlımerkezi çaprazlı çerçeveler kullanılacaktır (Tablo 4.1’de C12, C13 ve C32 taşıyıcı sistemleri).Bu tür sistemlerin hesabı iki aşamada yapılacaktır. Birinci aşama hesapta çerçeve kolonlarıalttan ve üstten mafsallı alınacaktır. İkinci aşama hesapta ise bu elemanların bağlantılarımonolitik olarak modellenecektir. Perde, kolon, çapraz ve döşemelerdeki iç kuvvetler, ikiaşamada elde edilenlerin elverişsiz olanı olarak hesaplanacaktır. Göreli kat ötelemeleri ikinciaşama hesaptan elde edilecektir. 

4.5.6.2 – 3.6.2.2’ye göre A2 ve A3 türü düzensizliklerin bulunduğu ve/veya döşemelerin rijitdiyafram olarak çalışmasının öngörülmediği binalarda ve betonarme kirişsiz döşemelisistemlerde döşemeler iki boyutlu sonlu elemanlarla modellenecektir.

4.5.6.3 – 3.6.2.2’ye göre A2 ve A3 türü düzensizliklerin bulunmadığı ve düzlem içi önemlişekildeğiştirmelerin meydana gelmeyeceğinin beklendiği planda düzenli binalarda, betonarmedöşemeler rijit diyafram olarak modellenebilir. Rijit diyafram modeli, 4.5.10’a göre ekdışmerkezlik etkisi’nin gözönüne alınması için yapılacak hesapta da kullanılacaktır.

4.5.6.4 – Rijit diyafram modeline göre yapılan hesap sonucunda herhangi bir doğrultudadöşemeden herhangi bir düşey taşıyıcı sistem elemanına (kolon veya perde) aktarılan kuvvet,döşemenin altındaki ve üstündeki katlarda o eleman için ilgili doğrultuda elde edilen kesmekuvvetlerinin farkı olarak hesaplanacaktır.

4.5.6.5 – 4.5.6.2 veya 4.5.6.4’e göre deprem hesabından elde edilen düzlem içi kuvvetlerindöşemelerden düşey taşıyıcı sistem elemanlarına güvenli biçimde aktarıldığı hesaplagösterilecektir. Gerekli durumlarda betonarme döşemelerde ek bağlantı donatıları ve aktarmaelemanları kullanılacaktır.

4.5.7. Geçiş Katlarında Döşemelerin Modellenmesi

4.5.7.1 – 3A.6.4’te belirtildiği üzere, normal katlardan çok rijit bodrum katlarına geçişte yer alanve üstteki katlarda oluşan eylemsizlik kuvvetlerinin tümünü veya büyük bir bölümünü aniolarak bodrum katlardaki çevre perdelerine aktarmak durumunda kalan geçiş katlarıdöşemeleri’nde yeterli düzlem içi rijitlik ve dayanımın sağlanması esastır. Bu koşul, başkanedenlerle ani rijitlik değişimlerinin yapıldığı diğer geçiş katları için de geçerlidir.

4.5.7.2 – 3.6.2.2’ye göre A2 ve A3 türü düzensizliklerin bulunup bulunmadığına bakılmaksızıngeçiş katlarının döşemeleri, yeterli döşeme kalınlıkları alınarak, 4.5.6.2’ye göremodellenecektir.

4.5.7.3 – Deprem hesabı sonucunda bodrum katlardaki rijit çevre perdelerine aktarılankuvvetler hesaplanacak ve geçiş döşemelerinin bu aktarım için yeterli dayanıma sahip olduğugösterilecektir. Gerekli olması durumunda döşemelerde aktarma elemanları ve perdelere yükaktarımı için ek bağlantı donatıları düzenlenecektir. 

7.11.3 – Kirişli ve kirişsiz döşemeli binaların döşemelerindeki düzlem içi eksenel ve kaymagerilmeleri, elastik diyafram kabulü ile hesaplanacaktır. Bu binaların döşemelerinde depremetkisi altında oluşan düzlem içi ortalama çekme, basınç ve kayma gerilmelerine DayanımFazlalığı Katsayısı D uygulanacaktır. Döşeme düzlemi içinde oluşan çekme gerilmesideğerinin fctd ’den büyük olduğu durumda, düzlem içi çekme gerilmesi değeri, döşemenin eğilme dayanımı için gerekli olandan arta kalan donatı oranı ρ olmak üzere ρfyd sınırını aşmayacaktır. Bu koşulun sağlanamadığı durumlarda, donatı eksiği düzlem içi ilave donatı ile tamamlanacaktır. Döşeme düzlemi içinde oluşan basınç gerilmesi değeri 0.85fcd sınırını aşmayacaktır. Döşeme düzlemi içindeki yatay kayma gerilmeleri her iki doğrultuda Denk (7.25)ile verilen sınırı aşmayacaktır.

7.11.7 – Kirişsiz döşemelerde ve kirişsiz plak temellerde zımbalama kontrolü, sonlu elemanmodeli çözümünden elde edilen ve düşey yüklerle beraber Dayanım Fazlalığı Katsayısı D ilebüyütülmüş olan deprem etkileri altında oluşan düşey doğrultudaki kayma gerilmesi esasalınarak yapılabilir. Sonlu eleman çözümünden elde edilen kayma gerilmesi değeri için döşemeveya temel etkili yüksekliği d olmak üzere, Denk.(7.27)’de verilen koşul sağlanacaktır. 

7.11.8 – Kirişsiz plak sistemlerdeki döşeme-kolon birleşimlerinde, düşey yüklerle beraberDayanım Fazlalığı Katsayısı D ile büyütülmüş olan deprem etkileri altında kolona kat

seviyesinde gözönüne alınan doğrultuda aktarılan toplam eğilme momentinin γf katsayısı ileçarpılmasından elde edilen değerin eğilme donatısı ile, 1− γf katsayısı ile çarpılmasından elde edilen değerin ise zımbalama (kayma) gerilmeleri yoluyla aktarıldığı kabulü ve döşemedekikayma gerilmelerinin yükleme doğrultusunda zımbalama çevresinin geometrik merkezine göredoğrusal olarak değiştiği kabulü ile döşemeye zımbalama çevresi (up ) boyunca etki eden kayma gerilmelerinin idealleştirilmiş dağılımı hesaplanabilir. Bu hesaptan elde edilen enyüksek kayma gerilmesi değeri, tasarıma esas τpd değeri olarak, döşemenin zımbalama kontrolünde kullanılabilir. 

13A.1.2 – Kule taşıyıcı sistemi, deprem ve rüzgar etkilerinin önemli bir kısmını, hatta yerinegöre tamamına yakınını karşılayan ve genellikle betonarme olarak inşa edilen merkezi birçekirdek perde sistemi ile birlikte betonarme, çelik veya kompozit kolon ve kirişlerinoluşturduğu çerçevelerden ve/veya doğrudan kolon veya perdelere mesnetlenen kirişsizdöşemelerden meydana gelir.

13A.1.3 – Çepeçevre düzenlenen yeterli rijitliğe ve dayanıma sahip çerçevelerle, kule taşıyıcısistemi için gerekli burulma rijitliği ve dayanımının sağlanmasına özen gösterilmelidir.

13A.1.4 – Zemine gömülü bodrum katlarının üstünde yer alan ve üstteki kule bölümüne oranlaplanda daha geniş yer kaplayan az katlı baza bölümünün taşıyıcı sistemi, yukarıdan aşağıyadevam eden kule taşıyıcı sistemine ek olarak genellikle perde ve çerçevelerden ve/veya kirişsizdöşemelerden oluşan bir sistemdir. Zemine gömülü bodrum katlarının taşıyıcı sistemi ise,yukarıdan aşağıya devam eden taşıyıcı sisteme ek olarak çevredeki rijit perdelerden oluşur.

13A.1.5 – Kulenin baza ve rijit çevre perdeli bodrum katlarından ayrılmaksızın ortak bir taşıyıcısistem içinde yer alması, kuleden gelen etkilerin bazaya ve büyük ölçüde rijit bodrumperdelerine aktarılmasına neden olur. Böylece hem kulenin boyu kısalır, hem de kulenin temelseviyesindeki devrilme momenti önemli derecede azalır. Ancak buna karşılık, kuleden bazayave özellikle çevredeki bodrum perdelerine geçişte yer alan geçiş katları (transfer katları)’nındöşemeleri, kendi düzlemleri içinde büyük zorlanmalara maruz kalırlar. 

13A.2.2 – Betonarme kirişsiz döşemeli sistemlerin kullanılması durumunda, merkezdekiçekirdek perde ile birlikte çalışmak üzere, çevredeki kolon veya perdelerin birbirlerineolabildiğince rijit kirişlerle bağlanması ile güçlü dış çerçeveler oluşturulması ve böylece taşıyıcısistemde yeterli burulma rijitliği ve dayanımının sağlanması esas alınmalıdır (Bkz. 13A.1.3).Bu bağlamda taşıyıcı sistemin hakim burulma modu periyodunun hakim öteleme modununperiyodundan daha uzun olmaması sağlanmalıdır.