Marmara Kule'de boşluklu döşeme sistemi tasarımı ve uygulanması



İstanbul ili Kartal ilçesinde şu anda yapımı devam etmekte olan Marmara Kule Projesinin döşeme sistemi, kiriş plak döşemeden boşluklu döşemeye geçilerek hem inşaat süresinde kısalma hem de temiz kat yüksekliğinde 25 cm artış sağlanmıştır.

Mimari tasarımı Adnan Kazmaoğlu – Mimarlık Araştırma Merkezi’ine ait olan Marmara Kule projesi,   4 Bodrum Kat + Zemin Kat + 26 Normal kattan oluşmaktadır.  Aşağıda görüldüğü gibi ortada bir çekirdek perdesi ve etrafında da kolonlara sahip olup, ilk tasarımda 60 cm derinliğindeki kirişler ile çerçeve sistem oluşturulmuştur.



Çoğunlukla 1+1 ve 2+1 dairelerden oluşan kulede, mimari bölümlendirmede güçlükler yaşandığı gibi, sarkan kirişlerden dolayı yapılacak olan asma tavan yüksekliği ve tesisat geçişleri kat yüksekliğinde de azalmaya sebep olmaktadır. Yatırımcı gözünden bakıldığında ise konut taleplerinin hangi yönde olacağını kestirmenin zor olduğu bir dönemde, ihtiyaca göre 1+1 ve 2+1 daireleri, talep halinde 3+1 ya da daha geniş bir mekana kolay bir şekilde dönüştürebiliyor olmak, yatırımcının ve mimarın herhalde en büyük beklentisidir. 

Bu sebeple son dönemde kirişsiz döşeme ve düz bir tavana olan ihtiyacın hızlıca arttığı görülmektedir. Statik tasarım anlamında ise, düz bir tavan elde edilebilecek alternatifler arasında kirişsiz döşeme ve tek yönde nervürlü - dolgulu (asmolen) döşeme bulunmaktadır. Bu iki döşeme sistemine kıyasla Yeni Nautilus Evo boşluklu döşeme sisteminin tercih edilme sebeplerini aşağıda bulabilirsiniz.


Kirişsiz döşeme

Özellikle bina ve kat yüksekliklerinin sınırlı olduğu mahal ve projelerde, mimarların en çok tercih ettiği sistem çoğunlukla sarkan kirişlerin olmadığı kirişsiz döşeme sistemidir. Mimar, tasarımında tamamen kullanıcıya bir esneklik, konfor ve kapalı alanı maksimum verimle kullandırabilme durumlarına odaklanmışken, özellikle kirişlerin sarkması ya da kiriş altı duvarların odalarda diş yapması, asma tavan kullanımında ise temiz kat yüksekliğin azalması, mimarlara ve son kullanıcılara huzursuzluk vermektedir. 

Statik açısından bakıldığında, kirişsiz döşemede yatay yüklerin aktarılmasına yarayan ve sünek bağlantı elemanları olan kirişlerin olmaması ve ağırlığının fazla olması, daha büyük ebatlarda ve daha rijit taşıyıcılar olan perde kolon kullanımını gerektirmektedir. Marmara Kule projesi 30 katlı bir yüksek yapı olduğundan kirişsiz döşeme tercihi, çekirdek perdesinin ve etrafındaki kolonların ebatlarında da artışa sebep olacaktı. Ayrıca artan döşeme ağırlığının yatay deprem kuvvetleri başta olmak üzere temel kalınlığı ve zemin iyileştirme maliyetlerini arttıracak olması nedenleriyle, sistemi hem ekonomik hem statik açıdan zorlamaktadır. Boşluklu döşeme sistemi tercih edildiğinde, kirişsiz döşeme kıyasla yaklaşık olarak döşeme yükleri %20, bina toplam zati ağırlığı %30 oranlarında hafifletilmektedir. Dolayısıyla düşey elemanlarını etkilemeden düz bir tavan elde edilmesi sağlanabilmektedir.


Tek yönde çalışan dişli döşeme (Asmolen Sistem)

Günümüzde hızını hiç kaybetmeden devam eden Kentsel Dönüşüm projeleri kapsamında, yıkılan 3-4 katlı binaların yerine 10 ila 20 kat arasında değişen yeni konut inşaatları Türkiye’nin bir çok ilinde gerçekleşmektedir. Mimarlar ve müteahhitler tasarım ve hız açısından düz tavana yönelmektedirler. 2018 Mart ayında yayınlanması beklenen “Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2016” taslağına göre belirli bir yükseklik sonrasında uygulanamayacak olan asmolen döşeme sisteminin statik açıdan sahip olduğu zaaflar, akademisyenler tarafından çeşitli makalelerde ele alınmaktadır. Bunlardan bir tanesi Prof. Dr. İsmet Aka tarafından İMO aylık yayın bülteninde de yer almaktadır. İlgili makaleye aşağıdaki adresten ulaşabilirsiniz.

Aynı zamanda asmolen döşeme için getirilen dolgu malzemesinin nakliyesi ve katlara taşınmasında ortaya çıkan zorluklara karşılık, Yeni Nautilus Evo kalıpları şantiyeye iç içe geçmiş şekilde paletli olarak gelir ve katlara da aynı şekilde taşınır.  

http://istanbul.imo.org.tr/resimler/dosya_ekler/7fb845d0ce2e9c3_ek.pdf?dergi=791


Yeni Nautilus Evo ile çift yönde çalışan boşluklu döşeme sistemi

Yeni Nautilus Evo planda bakıldığında dizilişi kaset döşemeye benzer. Zira kalıpların ebatları 52x52 cm olup yükseklikleri 10 cm ile 56 cm arasında değişmektedir. Yeni Nautilus Evo kalıplarıyla elde edilen boşluklu döşeme sistemini özel kılan ise kalıpların altına da beton girip, çift yönde birbirini kesen I kirişler matrisinin oluşmasıdır. 

Kalıplara entegre olan ayaklar sayesinde Yeni Nautilus kalıpları üzerine konulduğu plywood kalıbından yukarıda kalır. 

Kalıpların altında da kesitlerden anlaşılacağı gibi donatılı bir beton vardır. Perde ya da ana kirişlere, asmolen döşemeden farklı olarak sadece üstte dağıtma donatısıyla bağlanmaz, plak döşeme tasarımındaki gibi Ø12 ya da daha büyük donatıyla hem alttan hem de üstten bağlanır. Gerekli durumlarda kesme kuvvetlerine karşı donatının yetersiz olduğu bölgeye özel olarak kalıpların arasına bir tarafı düz, bir tarafı kancalı çirozlar atılabilir.

Marmara Kule projesinde de bu şekilde tasarımla 60 cm    derinliğindeki kirişler 35 cm’ye çekilmiş, döşeme kalınlığı ise 20 cm’den    35 cm’ye çıkarılmıştır. 35 cm içinde de 20 cm yüksekliğinde Yeni Nautilus    Evo kalıpları kullanılmıştır.

Dolayısıyla döşemenin yeni kesiti aşağıdaki gibi olmuştur.

Yaklaşık 650 m2 kat alanına sahip projede, kalıp imalatı hızında kat başında en az 3 gün kazanılmış olduğunu düşünürsek, kaba inşaat süresinden en az 2-3 ay kazanılmıştır. Maliyet karşılaştırması yapılırken inşaat hızından kazanılan süre de göz önünde alınmalıdır.

Elde edilen düz bir tavan ile, temiz kat yüksekliğindeki artış ve esnek bölümlendirme avantajı, hem iş verenin, hem mimarın hem de statik proje müellifinin ihtiyaçlarını aynı anda karşılamıştır.